TSRS (Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları)Nedir?

TSRS (Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları), Türkiye'nin düzenleyici otoritesi olan Kamu Gözetimi Kurumu (KGK) tarafından 2023 yılında yayınlanmış bir dizi raporlama standartlarıdır. Bu standartlar, Türk şirketlerinin ESG (Çevresel, Sosyal, Yönetişim) açıklamalarında küresel olarak rekabetçi ve şeffaf kalmasını sağlamak amacıyla, AB'nin ESRS'si (Avrupa Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları) ve ISSB (Uluslararası Sürdürülebilirlik Standartları Kurulu) standartları esas alınarak geliştirilmiştir.

TSRS Neden Geliştirildi?

TSRS raporlama standartlarının geliştirilmesi, Türkiye'nin uluslararası ticaret ve yatırım akışlarına entegre bir ekonomi olarak dış baskılara yanıt verme zorunluluğundan kaynaklanmıştır.

Küresel Uyum: TSRS, AB Yeşil Mutabakatı ve Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (CBAM) gibi uluslararası piyasalardan gelen zorlamalar karşısında, şirketlerin sürdürülebilirlik standartlarını yerine getirmesini ve rekabet edebilirliğini sürdürmesini sağlamayı hedefler.

Şeffaflık: TSRS, Türk şirketlerinin küresel yatırımcıların beklentilerini karşılayacak düzeyde şeffaf ESG açıklamaları yapmasını sağlamak için oluşturulmuştur.

TSRS Kapsamına Kimler Giriyor? Hangi Şirketler TSRS’ye Uymak Zorunda?

TSRS'ye uyum zorunluluğu, 2024'ten itibaren başlayacaktır.

Belirli büyüklük kriterlerini karşılayan büyük Türk şirketleri ve finansal kuruluşların, TSRS'ye uygun sürdürülebilirlik raporu sunmaları zorunludur.

Borsa İstanbul da listelenen şirketlerin TSRS-uyumlu raporlar yayımlamasını beklemektedir.

TSRS Nasıl Çalışır? Hangi Alanlarda Raporlama Yapılır?

TSRS, şirketlerin sürdürülebilirlikle ilgili dört ana alanda raporlama yapmasını zorunlu kılar. Bu alanlar, ISSB’nin IFRS S1 (tsrs 1) ve IFRS S2 (tsrs 2) standartlarına benzer şekilde yapılandırılmıştır:

Yönetişim (Governance): Sürdürülebilirlik risklerinin yönetim kurulunda nasıl denetlendiği.

Strateji (Strategy): İklimle ilgili risk ve fırsatların kurumsal stratejiye nasıl entegre edildiği.

Risk Yönetimi (Risk Management): Sürdürülebilirlikle ilgili risklerin (örneğin fiziksel iklim riskleri, düzenleyici maliyetler) nasıl tanımlandığı, değerlendirildiği ve yönetildiği.

Metrikler ve Hedefler (Metrics & Targets): Çevresel, sosyal ve yönetişimsel performansın ölçülmesine yarayan spesifik KPI'lar ve hedefler.

TSRS raporlama süreci, yönetim kurulunun sürdürülebilirlik stratejilerini ve açıklamalarını onaylamasını açıkça zorunlu kılar.

TSRS ile AB CSRD ve ESRS Arasındaki Farklar Nelerdir?

TSRS, geliştirilirken hem AB’nin CSRD/ESRS standartlarını hem de ISSB standartlarını yakından model almıştır.

İşletmeler TSRS Sürecine Nasıl Hazırlanmalı?

İşletmelerin TSRS'ye uyum sağlaması için dahili kapasitelerini artırmaları gerekmektedir. Genel sürdürülebilirlik yol haritasında bu hazırlık, en temel seviyeden sonraki aşamalarda yer alır:

Veri Kapasitesi Oluşturma: Şirketlerin ESG veri toplama kapasitesini oluşturması ve karbon muhasebesi yazılımı kullanarak bu verileri güvenilir hale getirmesi.

MRV (İzleme, Raporlama, Doğrulama) Sistemi Kurulumu: Kurumsal Karbon Ayak İzi Hesaplama (ISO 14064-1 uyumu) gibi modüllerle, tesis emisyon envanterinin standartlaştırılması ve doğrulama süreçlerine hazır hale getirilmesi.

Yönetişim Entegrasyonu: Yönetim kurulunun sürdürülebilirlik denetimini üstlenmesi.

Stratejik Genişleme: TSRS gereklilikleri, CBAM gibi hukuki zorunlulukların (Öncelik 1) karşılanmasının ardından, rekabet avantajı ve kurumsal şeffaflık (Öncelik 3) için gerekli adımlara (GRI Raporlaması, Ürün Ayak İzi) geçişi sağlar.

TSRS Raporu Nasıl Hazırlanır? Bölümleri Nelerdir?

TSRS raporu, TSRS'nin dayandığı ISSB standartlarının gerektirdiği gibi, sürdürülebilirlik bilgilerini finansal tablolarla birlikte ve aynı titizlikle sunmayı hedefleyen entegre bir yaklaşım gerektirir.

Kapsam: TSRS, temel olarak yönetişim, strateji, risk yönetimi, metrikler ve hedeflere odaklanan bölümleri içermelidir.

Onay: TSRS'nin yasal bir gereklilik olarak yönetim kurulunun sürdürülebilirlik stratejilerini ve açıklamalarını onaylamasını zorunlu kılması, yönetişimin önemini vurgular.

TSRS Uyumuna Geçişte Karşılaşılan Zorluklar Nelerdir?

Türkiye'deki şirketler, TSRS gibi yeni raporlama standartlarına geçerken çeşitli zorluklarla karşılaşabilirler:

Kaynak ve Bilgi Eksikliği: Gelişmekte olan ülkelerde olduğu gibi, Türk şirketleri sürdürülebilirlik girişimlerini uygulamada kaynak ve bilgi eksikliği yaşayabilir.

Maliyetler: Yeni raporlama standartlarına uyum sağlamanın maliyetleri ve ESG yönetimi için gerekli yetenekli personel ihtiyacı önemli kaygılardır.

TSRS’nin İşletmelere Sağladığı Faydalar Nelerdir?

TSRS raporlamasına uyum sağlamak, işletmeler için yasal uyumun ötesinde stratejik faydalar sunar:

Uluslararası Rekabetçilik: TSRS, Türk şirketlerinin küresel pazarda rekabet edebilirliğini sürdürmek için bir gereklilik haline gelmiştir. AB standartlarına uyum, yabancı yatırım çekme ve AB pazarlarına erişimde avantaj sağlar.

Finansmana Erişim: Yüksek ESG skoru veya TSRS uyumu, şirketlerin daha düşük sermaye maliyeti ile yeşil finansman kaynaklarına erişimini kolaylaştırabilir.

Yönetişim ve Güven: Yönetim kurulunda sürdürülebilirlik komitesi bulunan şirketlerin, sürdürülebilirlik raporu yayımlama olasılığı daha yüksektir. TSRS'nin zorunlu hale getirdiği şeffaflık, paydaş güvenini ve itibar sermayesini güçlendirir.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

TSRS ne zaman zorunlu hale gelecek?

2024 yılından itibaren, belirlenen büyüklük kriterlerini karşılayan büyük Türk şirketleri ve finansal kuruluşlar için TSRS'ye uygun sürdürülebilirlik raporu sunma zorunluluğu başlayacaktır.

TSRS ile ESG raporlaması aynı şey mi?

TSRS (Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları), çevresel, sosyal ve yönetişim (ESG) faktörlerini kapsayan ve bu faktörlerin raporlanmasını standartlaştıran bir dizi resmi raporlama standartlarıdır. TSRS'nin amacı, ESG açıklamalarında şeffaflık sağlamaktır.

KOBİ’ler TSRS’ye uymak zorunda mı?

Kaynaklar, zorunluluğun belirli büyüklük kriterlerini karşılayan büyük Türk şirketleri ve finansal kuruluşlar için başladığını belirtmektedir. KOBİ'lerin yasal olarak kapsamda olup olmadığına dair net bilgi bulunmamakla birlikte, AB'ye ihracat yapan KOBİ'ler dolaylı olarak CBAM gibi düzenlemeler nedeniyle tesis emisyon verilerini (SEE) raporlamak zorundadır.

TSRS raporu hazırlamamak bir cezaya yol açar mı?

Mevcut kaynaklar, TSRS raporu hazırlamamanın doğrudan bir cezaya yol açıp açmayacağını belirtmemektedir. Ancak, uyum sağlamayan şirketler, uluslararası pazarlarda rekabetçilik kaybı veya finansmana erişim engelleriyle karşılaşma riski taşırlar.

TSRS ile finansal raporlama arasında nasıl bir bağlantı var?

TSRS, finansal raporlamayı tamamlayıcı niteliktedir. TSRS’nin temel aldığı ISSB standartları, sürdürülebilirlik bilgilerinin finansal tablolarla birlikte ve aynı denetim titizliğinde yayımlanmasını zorunlu kılar. TSRS'nin (özellikle tsrs 2 gibi iklimle ilgili standartların) temel hedefi, sürdürülebilirlik risk ve fırsatlarının kurumsal değer ve finansal sonuçlar üzerindeki etkisini açıklamaktır.

TSRS raporu yılda kaç kez hazırlanır?

Kaynaklar, TSRS raporunun yayımlanma sıklığı hakkında kesin bir bilgi vermemektedir, ancak uluslararası finansal raporlama standartları ve uygulamaları genellikle yıllık raporlama döngüsünü takip etmektedir.